Sigorta Türleri ve Seçenekleri

Kısa cevap: Sigorta bütçesini sıralarken önce zorunlu olanları (trafik, DASK), sonra bakiyenizi en hızlı eriten riskleri kapatın. Çoğu hane için doğru sıra şudur: tamamlayıcı ya da özel sağlık sigortası, gelir kaybını telafi eden hayat sigortası, ardından kasko ve ev eşya paketi. Prim karşılaştırırken tek başına fiyata değil; muafiyet, limit, teminat dışı haller ve anlaşmalı kurum ağına bakın.

Sigortanın Mantığı: Neyi Devrediyorsunuz?

Sigorta bir yatırım aracı değildir. Küçük ve düzenli bir maliyet karşılığında, ödeyemeyeceğiniz büyük bir zararı başkasına devretmenizdir.

• Sigortalanması gerekenler: Nadiren olan ama olursa mali yıkım getiren olaylar.
• Sigortalanmaması gerekenler: Sık yaşanan, küçük tutarlı giderler. Bunlar için acil durum fonu daha ucuzdur.
• Kural: Poliçe primi, karşıladığı riskin sizi zorlayacağı tutarla mantıklı bir oranda olmalı.

Bu nedenle sınırlı bütçede tasarruf yapan biri için doğru hamle, tüm poliçeleri iptal etmek değil; muafiyeti yükseltip primi düşürmektir.

Sağlık Sigortası: Kapsam Farkları

Türkiye'de üç katman var. Karıştırmayın.

• SGK (Genel Sağlık Sigortası): Temel katman. Devlet ve anlaşmalı özel hastanelerde geçerli, fark ücretleri sizde.
• Tamamlayıcı Sağlık Sigortası (TSS): SGK'lı olmanızı şart koşar. Anlaşmalı özel hastanelerdeki fark ücretini karşılar. Primi belirgin şekilde düşüktür.
• Özel Sağlık Sigortası (ÖSS): SGK'dan bağımsız çalışır, hastane ağı daha geniştir, yurt dışı teminatı olabilir. Primi en yüksek olan seçenek.

Poliçe okurken bakılacak 6 kalem

1. Yatarak tedavi limiti: Limitsiz mi, yıllık tavanlı mı?
2. Ayakta tedavi: Yılda kaç muayene, kaç görüntüleme? Katılım payı yüzde kaç?
3. Bekleme süreleri: Doğum, ameliyat, bazı hastalıklar için süre şartı olur.
4. Mevcut rahatsızlıklar: Beyan etmediğiniz rahatsızlık, tazminatın reddine yol açar.
5. Ömür boyu yenileme garantisi: Uzun vadede en kritik madde. Genç yaşta almanın en büyük avantajı budur.
6. Anlaşmalı kurum listesi: Oturduğunuz ilçedeki hastaneler listede mi?

Hayat Sigortası: Kimin İçin Gerekli?

Hayat sigortası sizin için değil, size mali olarak bağlı olanlar içindir. Bakmakla yükümlü olduğunuz kimse yoksa ve borcunuz da yoksa öncelik listenizin altındadır.

• Risk (vefat) sigortası: Yalnızca teminat sunar. Prim düşüktür, birikim yoktur. Konut kredisi çekenlerde sık talep edilen tür budur.
• Birikimli hayat sigortası: Teminat + birikim karışımı. Masraf kesintileri nedeniyle getirisi, saf yatırım araçlarının gerisinde kalabilir.
• Pratik yaklaşım: Teminatı ucuz risk poliçesiyle alın, birikimi ayrı bir kanalda yapın. Bireysel emeklilik ve yatırım araçları bu iş için tasarlanmıştır.

Teminat tutarı nasıl hesaplanır?

1. Kalan kredi borçlarınızı toplayın.
2. Hanenin yıllık geçim giderini bulun, bunu ailenin toparlanması için gerekli yıl sayısıyla çarpın.
3. Çocuk varsa öngörülen eğitim maliyetini ekleyin.
4. Mevcut nakit, mevduat ve yatırımları düşün.
5. Kalan tutar aradığınız teminattır.

Otomobil ve Ev Sigortaları

• Trafik sigortası: Zorunlu. Yalnızca karşı tarafa verdiğiniz zararı karşılar. Kendi aracınızı kapsamaz.
• Kasko: İsteğe bağlı. Çarpma, çalınma, yanma, cam kırılması gibi kalemler. Aracın değeri düştükçe kaskonun anlamı zayıflar; kasko primi araç değerinin küçük bir oranını aşıyorsa yeniden düşünün.
• DASK: Zorunlu deprem sigortası. Yalnızca binanın yapısını, belirlenen azami teminat sınırına kadar korur. Eşyayı kapsamaz.
• Konut paketi: DASK üstü ek teminat. Eşya, yangın, su basması, hırsızlık, cam ve isteğe bağlı olarak kira kaybı. Kiracılar için bile mantıklıdır; çünkü eşya kiracının.

Karşılaştırma Tablosu